Ορισμός της ΧΑΠ
Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ – COPD), είναι μία χρόνια πάθηση των πνευμόνων η οποία χαρακτηρίζεται από μόνιμη μη αναστρέψιμη (ή μερικώς αναστρέψιμη), απόφραξη των αεραγωγών (βρόγχων). Περιλαμβάνει δύο νοσήματα: 1) Την χρόνια βρογχίτιδα (χαρακτηρίζεται από υπερβολική παραγωγή βλέννας και οίδημα του βλεννογόνου και η οποία προκαλεί στένωση των βρόγχων, βήχα, πτύελα και συχνές λοιμώξεις) και 2) το πνευμονικό εμφύσημα (νόσος που καταστρέφει τις κυψελίδες με αποτέλεσμα να κατακρατούν οι πνεύμονες τον αέρα χωρίς να μπορούν να πάρουν το οξυγόνο που χρειάζονται.
Πόσο συχνή είναι η ΧΑΠ στην Ελλάδα
Ο επιπολασμός της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ) στην Ελλάδα εκτιμάται περίπου στο 10% του πληθυσμού, ιδιαίτερα σε άτομα άνω των 65 ετών. Ένα σημαντικό στοιχείο είναι ότι περίπου το 80% των πασχόντων δεν γνωρίζει ότι έχει τη νόσο, η οποία είναι ένα από τα συχνότερα αναπνευστικά νοσήματα τόσο στην Ελλάδα όσο και παγκοσμίως.
Παλιότερα θεωρούνταν νόσος συχνότερη στους άνδρες, ωστόσο, τα τελευταία 20 χρόνια, οι θάνατοι στις γυναίκες έχουν υπερδιπλασιασθεί και έχουν εξισωθεί με αυτούς των ανδρών.
Αίτια
Το κάπνισμα ευθύνεται για το 90% των ασθενών που πάσχουν από ΧΑΠ. Αλλά και οι μη καπνιστές που εκτίθενται στον καπνό του τσιγάρου (παθητικοί καπνιστές) εμφανίζουν επίσης αυξημένο κίνδυνο νόσησης. Άλλοι παράγοντες κινδύνου αποτελούν βλαπτικές ουσίες που βρίσκονται στον ατμοσφαιρικό αέρα (ατμοσφαιρική ρύπανση) και στον αέρα των εσωτερικών χώρων (τζάκια, σόμπες), η επαγγελματική έκθεση σε τοξικές ουσίες σε εργαζόμενους ορυχείων, γεωργίας, βιομηχανίας τροφίμων, χώρων εστίασης και διασκέδασης.
Ποια είναι τα συμπτώματα της ΧΑΠ και πώς γίνεται η διάγνωση
Τα βασικά συμπτώματα της ΧΑΠ είναι ο χρόνιος βήχας με απόχρεμψη πτυέλων και η δύσπνοια. Οι ασθενείς με ΧΑΠ είναι επιρρεπείς στην εμφάνιση λοιμώξεων αναπνευστικού που είναι επίμονες ή και υποτροπιάζουν. Σοβαρό χαρακτηριστικό της νόσου είναι οι οξείες εξάρσεις (παροξύνσεις) οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν τον ασθενή στο νοσοκομείο.
Η διάγνωση της ΧΑΠ γίνεται με την σπιρομέτρηση, ενώ συμπληρωματικά μπορεί να είναι απαραίτητες περαιτέρω εξετάσεις λειτουργικού ελέγχου της αναπνοής (μέτρηση διαχυτικής ικανότητας), αλλά και απεικονιστικές εξετάσεις όπως αξονική θώρακος για την εκτίμηση της βαρύτητας της νόσου ή τον αποκλεισμό άλλων παθήσεων.
Ποια είναι η θεραπεία
Στόχος της θεραπευτικής αντιμετώπισης της ΧΑΠ είναι η διατήρηση της ποιότητας ζωής των ασθενών, δεδομένου ότι σε τελικά στάδια της νόσου η τελευταία επηρεάζεται σημαντικά, με ανάγκη σε οξυγόνο κατ’οίκον, καθήλωση και περιορισμό λόγω δύσπνοιας και υποξυγοναιμίας. Επιπλέον, η θεραπεία στοχεύει στην ελάττωση των παροξύνσεων και των νοσηλειών.
Η διακοπή καπνίσματος, οι εμβολιασμοί, ο έλεγχος του σωματικού βάρους και η σωματική άσκηση αποτελούν γενικά μέτρα, ενώ τα εισπνεόμενα βρογχοδιασταλτικά φάρμακα αποτελούν την κορωνίδα της θεραπείας της ΧΑΠ.
